Drink coffee. Talk politics. Blog opinions

Debate

តើកម្ពុជាគួរលុបចោលការប្រលងបាក់ឌុបហើយជំនួសដោយការប្រលងចូលសកលវិទ្យាល័យដែរឬទេ?

សូមស្វាគមន៍មកកាន់ការដេញដោលមតិរបស់កាហ្វេនយោបាយ! នេះគឺជាការធ្វើការតទល់មតិលើកទី២របស់យើង​​​ ហើយប្រធានបទគឺ៖​ «តើកម្ពុជាគួរលុបចោលការប្រលងបាក់ឌុបហើយជំនួសដោយការប្រលងចូលសកលវិទ្យាល័យដែរឬទេ?» ដែលមានវត្តមាន​ លោក គុយ គឹមសៀន​ ខាងស្រប​ និង កញ្ញា សំរេច អមរា​ ខាងបដិសេធ ដោយម្នាក់ៗ​ជ្រើសរើសយកទឡ្ហីករណ៍តែចំនួន៣ប៉ុណ្ណោះ​ យកមកបកស្រាយ។ សូមបញ្ចាក់ផងដែរថា ទឡ្ហីករណ៍ដែលពួកគាត់បានយកមកដេញដោលនេះ មិនមែនជាមតិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់នោះទេ ដោយសាតែយើងត្រូវកំណត់ឲ្យមានអ្នកស្រប និងអ្នកបដិសេធ។ គោលបំណងនៃការតទល់មតិ គឺដើម្បីលើកកម្នូពស់នូវវប្បធម៌សន្ទនាប្រជាធិបតេយ្យក្នុងចំណោមយុវជននៅកម្ពុជា។ សូមអានការដេញដោលមតិនេះឲ្យបានល្អិតល្អន់ជាមុនសិន​ មុននឹងអ្នកទាំងអស់គ្នាបោះឆ្នោតឲ្យបេក្ខជនរបស់យើង។​ នេះដោយសារតែអ្នកទាំងអស់គ្នាអាចបោះឆ្នោត​ បានតែម្ដងប៉ុណ្ណោះ ដោយប្រើប្រាស់គណនីហ្វេសប៊ុក។​ ក្រុមកាហ្វេនយោបាយ​ មិនមានសិទ្ធិនិងមិនអាចដឹងបានទេ​ថា អ្នកណាបានបោះឆ្នោតបេក្ខជនមួយណា។​ ការបោះឆ្នោត គឺអនាមិកទាំងអស់! រយ:ពេលនៃការបោះឆ្នោត​ គឺពីរសប្ដាហ៍ ហើយអ្នកដែលទទួលបានភាគរយច្រើនជាង​ គាត់គឺអ្នកឈ្នះ។ អ្នកអាចចូលរួមបញ្ចេញមតិយោបល់ទៅលើការដេញដោលនេះ នៅខាងក្រោមបាន!

koffee

សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋក្នុងបទដ្ឋានសង្គមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ

សរសេរដោយ៖ យ៉ាត់ ម៉ាឡៃ កែអត្ថបទដោយ៖ អូន ឆេងប៉ (Photo Credit: "freedom of expression is your right" by rhinman)   អត្ថបទទស្សនៈ៖ សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋក្នុងបទដ្ឋានសង្គមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ   ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានន័យថាផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់ប្រទេស មានសិទ្ធិអំណាចគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការបញ្ចេញមតិជាសាធារណៈ។ តាម​រដ្ឋធម្ម​នុញ្ញ​នៃ​ព្រះ​រាជាណា​ច​ក្រ​កម្ពុជា (​មា​ត្រា ៤១) សិទ្ធិ​និង​សេរីភាពជា​មូលដ្ឋាន​ជា​ច្រើន​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​និង​សង្គម​ស៊ី​វិល ប្រជាពលរដ្ឋលែងមានកង្វល់នៅក្នុងការបញ្ចេញមតិនិងមិនមានការរំខានពីរាជរដ្ឋាភិបាល។   ក៏ប៉ុន្តែ សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេស គឺនៅមានកម្រិតនៅឡើយបើធៀបទៅនឹងប្រទេសដទៃ។ ក្នុងបរិបទសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្ន​​ មានភាពមិនប្រក្រតីទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាសេ​រី​ភាព​ខាង​កា​របញ្ចេញម​តិ​របស់​ខ្លួន ​សេ​រី​ភាព​ខាងសារ​ព័ត៌​មាន ​សេ​រី​ភាព​ខាង​កា​រ​បោះ​ពុម្ពផ្សាយ​ និង​សេ​រី​ភាព​ខាង​ការ​ជួប​ប្រ​ជុំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។​ ជាមួយគ្នានេះដែរ ​សកម្មភាពពុករលួយ​ថ្មីៗ ដែល​មាន​ជនល្មើស​​មួយ​ចំនួនត្រូវបានចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មានក៏បានត្រូវបានដោះលែង ដូច្នេះជាកត្តាដែល​ជះឥទ្ធិពល​មក​លើ​​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​​ ដែលបណ្ដាល​ឲ្យ​ស្ថានភាព​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​​នៅ​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​គ្រោះ​ថ្នាក់​កាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ជាង​មុន ក្នុងន័យដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍តិចតួច ចំណែកឯសេរីភាពនៅក្នុងបញ្ចេញមតិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំង ។   គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច អះអាង​ថា​ខ្លួន​មានសិទ្ធិក្នុងការដឹកនាំប្រទេសក្នុងមាគ៌ាអោយស្របតាមពាក្យប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងសារព័ត៌មាន និងមានការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណ កំណត់ថាអ្នកណាដែលអាច​ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​សង្គម​ស៊ីវិល​ អ្នកណា​អាច​ដឹក​នាំ​បក្ស​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល ហើយអ្នកណាអាចប្រកបវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌​មាន​បាន។   ការបង្ក្រាប​និង​ការ​គំរាម​កំហែង លើស្ថាប័ននិងអ្នកសារព័ត៌មាន​ ដែល​មិន​ធ្វើ​ការ​ក្រោម​ចំណុះ​រដ្ឋាភិបាល​និងគណបក្សកាន់អំណាច ធ្វើឱ្យមានការខកខានក្នុងការ​អនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ។ ដូច្នេះយើងអាចនិយាយបានថាប្រទេសកម្ពុជាបើនិយាយអំពីប្រជាធិបតេយ្យមានកម្រិតនៅឡើយ ។ ដោយមានការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថាន​៣​រូប ដែល​ត្រូវ​សមត្ថកិច្ច​ចាប់​ខ្លួន ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​ទាមទារ​ឱ្យ​ទម្លាក់​បទចោទ​និង​ដោះលែង​សកម្មជន​សង្គម នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៦ មិថុនា ឆ្នាំ​២០២១ ដែលបានចោទប្រកាន់ពួកគាត់ថាជាការបង្កអសន្តិសុខដល់សង្គម ដែលការចាប់ខ្លួននេះមិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេ នៅពេលសកម្មជនបរិស្ថានប្រើសិទ្ធិសេរីភាពនៅក្នុងការបញ្ចេញមតិរិះគន់រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវបានអាជ្ញាធរតាមរំខាននិងចាប់ខ្លួន ។ មានយុវជនមួយចំនួននៅតាមជនបទ ដែលពួកគាត់បានបញ្ចេញមតិដើម្បីឱ្យសហគមន៍របស់ពួកគាត់មានដំណោះស្រាយ ដូចជាទំនាស់ដីធ្លី ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ បញ្ហាព្រំដែន ប៉ុន្តែសំឡេងរបស់ពួកគាត់មិនមានឥទ្ធិពល និងមិនមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីអាជ្ញាធរនៅក្នុងតំបន់ឡើយ មានតែការបិទសិទ្ធិនិងគំរាមកំហែងដល់ពួកគាត់ទៅវិញ ។   ទាំងអស់នេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថាអំណាចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជាម្ចាស់ប្រទេស មិនទាន់ទទួលបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកគាត់នៅឡើយទេ។​   ប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋបញ្ចេញមតិលើកសរសើរដល់រាជរដ្ឋាភិបាលទើបជា​ទី​ពេញ​ចិត្ត​របស់​អ្នក​មានអំណាច ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលតែងបានទាមទារទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលទម្លាក់​បទចោទ និង​ដោះ​លែងតំណាង​សហគម​ន៍​ដីធ្លី បរិស្ថាន និង​ព្រៃឈើ ដោយ​ថា វិធាន​ទាំង​នោះធ្វើឡើង​​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​ដើម្បី​បំបិទ​សំឡេង​រិះគន់ មិន​អនុលោម​តាម​ច្បាប់​ជាតិនិងអន្តរជាតិ។​ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលទាំងនោះបានលើកយកករណី​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​សកម្មជន​ការ​ពារធ​ន​ធាន​ធម្មជាតិដ៏សកម្ម នៅខេត្ត​រតនគិរី លោក ឆន ផល្លា។ ការចាប់ឃុំខ្លួន​តំណាងសហគមន៍ដីធ្លីដ៏លេចធ្លោ​ម្នាក់​ទៀ​ត​នៅ​ឃុំ​ជាំក្រវៀន ខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោក ផុន សុផល, សំណុំរឿងសកម្មជនការពារព្រៃឡង់ លោក ចាន់ ធឿន ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទ «ប៉ុនប៉ងមនុស្សឃាត» ពីជនល្មើសកាប់ឈើ និងសំណុំរឿងចោទប្រកាន់មួយចំនួនទៀតទៅលើសកម្មជនព្រៃឈើនៅខេត្តព្រះវិហារ។   សរុបមក យើងឃើញថា​ មានបុគ្គលមួយចំនួនតែងតែជីកកកាយ សួរសំណួរវែកញែកអំពី តើមូលហេតុអ្វីបានជានាំអោយ​រដ្ឋាភិបាល​រឹតត្បិតសិទ្ធសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ? ចម្លើយគឺ ពេលខ្លះការបញ្ចេញមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការញុះញង់ បង្កការបះបោរ បំបែកបំបាក់ផ្ទៃក្នុង ផ្សព្វផ្សាយនូវរាល់ព័ត៌មានខ្លះមិនពិតទាំងស្រុងក្នុងការនិយាយវែកញែក មិនមានភស្តុតាង ដូចនេះវាអាចធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់។​   ជាមួយគ្នានេះដែរ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា បើកំណើននៃអ្នកសារព័ត៌មានដែលមានវិជ្ជាជីវៈ​កាន់តែច្រើន និងការណ៍ដែល​ពលរដ្ឋ​អាច​បញ្ចេញ​មតិ​បាន​ដោយ​សេរី​ នោះវិសាលភាពក្នុងការផ្សព្វផ្សាយក៏កាន់តែទូលំទូលាយ។ ម៉្យាងទៀត វាក៏ផ្នែកមួយក្នុងការចូលរួមចំណែកជួយទៅដល់ការងាររាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយនូវព័ត៌មានដែលពិតនិងមានទម្ងន់។   ជាចុងក្រោយ ក្នុងនាមយើងជាយុវជនខ្មែរគ្រប់រូប យើង​តែង​តែ​ចង់​បាន​នូវ​សិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញក្នុងការបញ្ចេញមតិ ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាផ្សេងៗដែលកើតមានក្នុងសកម្មភាពអវិជ្ជមាន ក៏ដូចទៅនឹងការសិក្សាស្រាវជ្រាវតាមដានយ៉ាងស្វិតស្វាញ ដើម្បីទប់ទល់នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសជាតិ អភិវឌ្ឍន៍ អភិរក្ស ថែរក្សា ការពារអ្វីដែលយើងមាន៕   *អត្ថបទទសន្ស:នេះ ត្រូវបានផលិតឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយ:អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជានិងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារ​ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សន:របស់ម្ចាស់ជំនួយនោះទេ។

Politik

Why Should We Normalize Political Discussion?

Written By: Samoeurth Seavmeng, 3rd Generation Leader of Politikoffee Edited by: Heng Kimkong, a Visiting Senior Research Fellow at Cambodia Development Center and a PhD Candidate in Education at The University of Queensland, Australia Photo Credit: Politikoffee Some of us have probably been told by our parents since we were children not to talk about politics. When we go to school, we are prohibited from discussing it with our classmates and teachers. After we graduate and get a job, we might get fired if we discuss politics in the office. For some people, in their entire lives, they might have never experienced talking about politics with their friends or acquaintances. In Cambodia, besides our socially accepted norms portraying politics as neither safe nor useful, our country bans political discussion among students and teachers. The numerous arrests and imprisonment of political activists and former CNRP members have made this practice worse. In this context, I believe the forbiddance and arrests have affected the mindset of every Cambodian citizen. Public discussions on topics such as Cambodian elections, corruption, governance, politics and public service delivery have been conducted by very few organizations in Cambodia for the public to join. When the discussions are conducted, the discussants generally would not dare to get deep into those sensitive issues. Some even censor themselves. These raise a few important questions: Why is talking politics not a habit among many Cambodian people? Why is politics considered a sensitive topic? What are the benefits if we discuss politics? The word discussion means exchanging ideas or views with other people or giving opinions on certain issues. Therefore, a political discussion means exchanging your ideas and opinions about politics. This does not necessarily mean attacking, criticizing or going against any individual or group of people. Having dialogues or discussions about politics with friends does not mean we have to be deeply involved in politics. Beneficially, political discussion helps increase our critical thinking skills and knowledge about our nation’s social and political affairs. It makes us become informed citizens. Once we have the knowledge of those issues and keep ourselves updated about their happenings, we can potentially keep politicians accountable for their actions. The more we know about politicians, the more they become more responsible Some people categorize politicians as “cheaters’’. We might often hear people say, “Politics is Cheating”. That is why people hate politics. Consequently, it makes politics too bad and even unbearable to discuss. Politicians could behave irresponsibly because they probably think we are politically illiterate. We do not have any ideas about what is going on, and especially we do not have an opinion about their actions. Not all politicians are bad, though. Politicians can also do good goods and we have many good politicians as well. For example, the global movement to end discrimination against women and LGTIQ+ people, the legality of same-sex marriages in some countries, and the campaigns to end gender inequality are some good things that politicians have done to make their society and the world a better place. It is important to understand that we all have the power to make them do that if we work together. When we become politically literate, more or less, politicians will become more accountable for their actions. It is because they know we have our eyes on them, and we know what they are up to. When politicians are elected to lead the country, they pledge to serve our national interests, not themselves. They are obliged to make good policies to serve us, address social problems and develop the country sustainably and inclusively. Social problems such as flooding, gang-rapes, traffic jams, unaffordable housing, and high price of petrol are all in the hands of politicians. They have the power to address all these issues. They have the power to influence private companies and other stakeholders to solve all these problems. As stated in the Oxford Handbook of Political Communication “Through political discussions, citizens’ opinions and perspectives are represented in their government, and in turn their government is more responsive to its citizens.” However, if we do not know our country’s political system and governance and policies and priorities of major political parties, it is hard for us to track politicians’ actions and keep them accountable. In contrast, if we know those affairs well and we keep ourselves updated about their actions, politicians will be more careful with every move they make. They are aware that we are checking their election campaign promises. We are informed and responsible citizens. We let them know that we have the power to elect them and we also have the power to vote them out of office. We need to let them know that we care about our country’s affairs just as much as they probably do. Political discussion may also make people become closer with one another and create a culture of sharing knowledge amongst peers with peers, colleagues with colleagues and family members and family members. They will become more understandable, open-minded and tolerant. As a result, it will reduce tension, conflict and misunderstanding. Ultimately, we will create a peaceful society where people do not get angry easily and are willing to have frank discussions to find solutions instead of coloring each other or getting into fights. We will also stop labelling people who do not have the same political beliefs or ideology as our enemies. Moreover, sharing knowledge about sociopolitical issues with colleagues can perhaps make the office environment more enjoyable and less stressful. Together for a politically literate society We are now more informed of what is happening in our country. Nevertheless, when it comes to politics, I believe we are still afraid to discuss it with our friends, colleagues and relatives to avoid “conflict” which potentially harms our friendships, professional networks and family bonds. Want it or not, our daily life cannot be separated from politics, thereby requiring our attention and participation. The importance of political discussion at the workplace:​​ The purpose of discussing politics is not to cause conflicts or misunderstanding. It is to exchange ideas, information and opinions on political issues affecting our country. It is also to ease possible tensions and misunderstanding. Some people working in administration, finance and business, for example, might not keep themselves updated with the country’s status quo. They probably think it is not relevant to their work. However, the issues such as gang-rapes, traffic jams, flooding, unaffordable housing, high price of petrol have significant impacts on their lives. Therefore, having colleagues who are knowledgeable about social and political affairs could help them be informed and take appropriate actions if required. We need a majority of us to voice our concerns, from everyone and from every sector. Once our voices are heard, it is hard for them to ignore. Increasing political literacy in our society: Everyone should be able to talk about politics in public and private places. Those who do not work at offices can discuss with their peers and learn more from better informed friends. This does not necessarily mean we should discuss it all the time. We can do it when it is the right time. For example, we can engage in political discussion when there are concerns about social problems that are left unaddressed by politicians. I believe that when a culture of discussion becomes normal in our society and when everyone is aware of our country’s affairs, politicians cannot escape from their duties. Creating a good habit for the next generation Children impersonate their parents and people around them quickly, and adolescents look up to their seniors and surroundings. Accordingly, if we want the next generation to pay more attention to issues affecting their lives, we need to start normalizing political discussion from now on. Political talks with parents and relatives help to broaden knowledge and increase critical thinking for youth who will obtain crucial knowledge of their country’s affairs and politicians who lead their nation. This makes them familiar with politics and will not get easily influenced by anyone. I believe many young people are told by their parents to vote for a political party, which they probably have no idea what the party’s policy is about. Some do not care and just follow their peers or neighbors when it comes to voting. Our future will become more complicated with the rise of advanced technology, artificial intelligence, vicious diseases and uncontrollable climate change. Hence, we need informed, responsible and politically-minded people who could deal with those issues wholeheartedly. We cannot let private companies create policies for us. Regular political discussion is significant because it will result in better informed citizens who will be able to hold politicians accountable. More importantly, the next generation of Cambodians will become highly innovative politicians and policymakers who will be able to initiate important policies for Cambodia. Thus, normalizing political discussion is extremely crucial for Cambodian society. Not only does it give benefits to the Cambodian citizens to keep politicians accountable, but it could also transform the society to be a politically literate one. Suggestions I believe if we normalize political discussion, it will help improve the current and future landscape of politics in Cambodia. The world is rapidly changing; therefore, we need more innovative politicians and policymakers to enhance Cambodia’s competitiveness on the global stage. Normalizing political discussion is a great start. However, achieving it is not easy and it will take time and commitment. Therefore, in order to create an open political discussion environment in our society, we need active participation from everyone. First, we should try to know more about our duties in participating in politics and civic engagement. We should not consider politics as something only for politicians. Cambodia is our country so it is essential that we contribute to developing and improving it. Second, those who are more knowledgeable of sociopolitical affairs should share with the ones who know less about political issues. They should try to share with other people to make them well-informed of social and political issues impacting the country. Not everyone has the privilege to learn and keep themselves updated with important status quo. This action will also strengthen civic and political engagement of Cambodian citizens. “Sharing is Caring” is not only caring about other people but we care about our country’s affairs as well. Third, young people will inherit everything from the current politicians and leaders. It is crucial for them to participate in their country’s political affairs and development. Youth should start discussing politics more often with peers and do it as much as they can. Once they are able to do it, the next generation will follow suit. Consequently, they will be able to join in directing the country in the way they want it to be. Finally, the Cambodian government plays the most significant role to empower and promote political discussion. It should encourage the citizens to talk more about it rather than prohibit it. When the citizens become political-literate, they will help in providing valuable input that politicians need to lead the country to achieve sustainable development, prosperity and greatness.

Politik

Cambodia Needs a New Political Culture. So, What Should It Be? 

Written by: Han Noy, a 2rd-year student majoring in International Relations at Paññāsāstra University of Cambodia. Edited by: Sao Phal Niseiy, Editor-in-Chief at The Cambodianess and Deputy Editor-in-Chief at Thmey Thmey News Photo Credit:  Happystock/Fotolia Cambodia used to be one of the greatest empires in Asia during its peak from the 11th to 13th century. Its territory roughly covered most of the mainland Southeast Asia countries, including now parts of Vietnam, Thailand and Laos. However, this glorious history did not last long. The power of the Khmer Empire swiftly declined by the 14th century, subsequently leading to endless suffering and the deprivation of sovereignty, territory, and independence since then. Based on our historical records, following the fall of the Angkorean era, the country suffered prolonged civil wars and persistent power struggles among our political elites.  More importantly, after regaining the independence from France in 1953, our people highly anticipated that the nation would have lastly lived in harmony, prosperity and peace under the reign of the late King Father Norodom Sihanouk.  It, however, was just a good dream and hope as the coup staged to depose the prince from power in 1970, led by General Lon Nol and Prince Sisowath Siri Matak, drove Cambodia into the Vietnam War. Five years after the coup, Cambodians ended up witnessing the rise to power of the genocidal Khmer Rouge regime, during which there was widespread starvation and ruthless persecution of almost two million innocent Cambodians. After that, Cambodia could not even realize the perpetual peace as war among different political factions persisted along the Thai border until 1997 when there was a national reconciliation and integration.  Currently, Cambodia has finally attained what we call a negative peace—a condition at which war is absent. However, its political landscape remains very tense, conflictual, and polarized. Therefore, this part brought up a question for Cambodians, should the country seek to adopt a new political culture? I raised this question because the current political culture now is ineffective and obsolete, failing to function and respond to the needs of the public amid the fast-changing world. Therefore, I am writing this article to explain why it is requisite for the country to embrace a new political culture.   What is political culture? The term ‘political culture’ commonly refers to the beliefs and views of people of the country toward the political system. It generally consists of political ideals and operating norms of a political apparatus in a country. So, psychological and subjective dimensions of politics are what political culture is about, and political culture can be shaped by both the collective history of a political system and its members. Jürgen R. Winkler (2020) argues that political culture is ‘the shared views and normative judgments’ of people on the political system. He also highlighted that the notion of political culture is not about discussing how people think of political actors such as a president and prime minister, but it mainly focuses on how they contemplate the political system and its legitimacy. Meanwhile, American political scientist Lucian Pye considers that political culture encompasses fundamental values, feelings and knowledge that guide the political process. On the other hand, the study of political culture has also been circulated widely since the establishment of Western democracy. The first classic study of political culture is on ‘The Civic Culture’(1963) by Gabriel Almond and Sydney Verba, both of whom are American political scientists. Almond and Verba explicitly categorized political culture into three pure types such as parochial, subject and participant. In a parochial political culture, people are not allowed to do anything, and they know only about the existence of a central government. Regarding the subject of political culture, citizens are aware of themselves not just as participants but also as a subject of the government. Meanwhile, in the participant political culture, people hold the belief that there is an interconnection between them and the system in which the system can impact them while they also can contribute to it.  In a nutshell, political culture is mainly about the beliefs, opinions and feelings--all of which can shape the political process of a country. Moreover, it also manifests why and how leaders and policymakers behave toward any issues facing them. Proposed new political culture for contemporary Cambodia  Despite our country suffering much in its dark history, we continue to go through a lot of struggles due to the political culture our politicians have chosen to take on. In an exclusive interview with Khmer Times, Preap Kol, former executive director of Transparency International Cambodia, pointed out that our current political culture is risky and could lead to national disunity as it involves making baseless accusations, which he labeled as “coloring culture.”  I concur with what he raised. Also, I recognize that our country is surely in much need of a new political culture. So, in the next part, I am offering some perspectives of the new version of political culture, which I believe fits our current national context.   First, the cultural dialogue needs to be fully espoused by our political elites as it is very essential in contributing to national development​. It is because it allows all parties to put national interests and survival before their interests. Besides, the culture of dialogue helps strengthen the cooperation and promotes national unity among Cambodian citizens in general and political elites in particular. For instance, Cambodian politicians chose to embrace the political dialogue in 2015 following the years-long political deadlock resulting from the controversial election in 2013. During that time, the political atmosphere appeared to be hassle-free. And more importantly, many members of the opposition party were freed from jail. Therefore, we will be able to end and prevent any conflicts and distrust among ourselves by fully adopting the culture of dialogue. It, of course, should be considered as the best option for our new political culture. Second, our country should also seek to build a culture of inclusive political institutions. A nation collapsing or thriving mainly depends on the strength of political institutions. When a country allows the client politics and patronage system to take root, rampant corruption, injustice and struggle for power will continue to subsist, leading to poor governance. Any modern governing system should be constructed on a merit-based system that is full of competent technocrats, not based on political connections.  Furthermore, clientelism will only undermine good democratic practice. It happens since some democratic components such as accountability and transparency will be hindered, while powerful and wealthy people will just use their wealth to buy ballots as they seek to protect their interests while ignoring the interests of the public. Hence, building and fostering the culture of inclusive political institutions are significant for the country's success. As Acemoglu and Robinson single out in their book titled “Why Nations Fail”, the key determinant of why some nations are rich and others are poor is the selection of two types of political institutions, namely inclusive and extractive institutions. Therefore, the institutions we choose will determine the future of our nation.  In conclusion, political culture is indeed our views, beliefs and perceptions towards our political system. More importantly, it also shapes our political behavior because it maps out how people should interact with the government and involve themselves with political affairs.  In the Cambodian context, our political culture is already obsolete, meaning we need to create a new framework of political culture that can guarantee a better future for our nation. As I already suggested earlier, instigating cultural dialogue and erecting inclusive political institutions will be the key to our well-off national development.  However, to make it a reality, all stakeholders should work together to promote the new concept of political culture through mobilizing different approaches. I believe that this new political culture could be made known to the public through education programs, public events and the commemoration of historical events. Once these efforts are made, the spirit of our new political culture will be ultimately attained.  

The Promised Land of Democracy: Cambodia’s Need to Realise Free and Fair Elections

Opinion: Paris Peace Accord Should Move Past Controversy After 30 Years

What should be the proper ways for Cambodian monks to participate in politics?

Should Cambodia Consider Term Limits for Its Prime Ministers?

Koffee

ពេលនេះជាពេលវេលាក្នុងការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ

សរសេរដោយ៖ ខន សុខា, សួ សុវណ្ណិកា និង រឿន ចន្ទ័សូលីកា កែអត្ថបទដោយ៖ អូន ឆេងប៉ (Photo credit: "#orangeurhood Cambodia" by UN Women Gallery is licensed under CC BY-NC-ND 2.0)   អត្ថបទទស្សនៈ៖ ពេលនេះជាពេលវេលាក្នុងការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ   នៅក្នុងគ្រួសារដែលចាប់ផ្ដើមចេញពីចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលមានបុរស និងស្ត្រីបានរួមគ្នាបង្កើតជាគ្រួសារមួយ ដោយមានការយល់ព្រមពីញាតិលោហិតសងខាង ដោយគោរពតាមច្បាប់កម្ពុជាផងដែរ មុននឹងក្លាយជាប្ដីប្រពន្ធស្របច្បាប់។ គ្រួសារនីមួយៗតែងតែមានសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ បង្កើតបានជាភាពរីករាយក្រោមចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ប៉ុន្តែមានគ្រួសារខ្លះ ហាក់មិនទទួលបាននូវសុភមង្គលឡើយ ដោយបង្កើតបានជាអំពើហិង្សានៅក្នុងគ្រួសារទៅ​វិញ។ អំពើហិង្សាទាំងនោះបានធ្វើឱ្យគ្រួសារខ្លះ ប្រឈមនឹងការបែកបាក់រស់នៅមិនចុះសម្រុងនឹងគ្នា ហើយឈានដល់ការការប្រព្រឹត្តអំពើជាបទល្មើសផងដែរ។ លើសពីនេះ អាចប្រឈមនឹងការទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់សម្រាប់ជនល្មើសផងដែរ។ ដូច្នេះ ដោយមើលឃើញផលអវិជ្ជមាននៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ គេបានដាក់ចេញនូវយន្តការជាច្រើនក្នុងការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។    អត្ថន័យនៃពាក្យ អំពើហិង្សា បើយោងតាមអង្គការថែទាំសុខភាពគ្រួសារកម្ពុ​ជា(រ៉ាក់)បង្ហាញថា គឺជាគម្រូនៃឥរិយាបទដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើហិង្សា ឬការរំលោភបំពានផ្សេងៗទៀតដោយមនុស្សម្នាក់ប្រឆាំងនិងការផ្សេងទៀតនៅក្នុងការកំណត់ក្នុងការគ្រួសារ ដូចជានៅក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬដែលមានចរិកលក្ខណៈជាការប្រមាថមាក់ងាយ ការរំលោភបំពាន ការគំរាមគំហែងលើផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ផ្លូវភេទ និងផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច ដល់មនុស្សណាម្នាក់ ក្រុមណាមួយ ហើយដែលប្រព្រឹត្តដោយមនុស្សម្នាក់ ឬច្រើននាក់ដើម្បីត្រួតត្រាទៅលើមនុស្សផ្សេងៗទៀតដែលកំពុងរស់នៅក្នុងគ្រួសារនោះ។    តើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះដែលនាំឱ្យមានអំពើហិង្សា? តើអំពើហិង្សាមានអ្វីខ្លះ? ទន្ទឹមនឹងនេះ តើយើងមានដំណោះស្រាយបែបណាខ្លះក្នុងការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារជាបន្តទៀត? អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារតែងតែកើតឡើងដោយមានមូលហេតុរបស់វា មិន​មែនកើតឡើងដោយគ្មានមូលហេតុនោះទេ។ យោងតាមអង្គការសុខភាពថែទាំសុខភាពគ្រួសារកម្ពុជា(រ៉ាក់) បានបង្ហាញពីមូលហេតុដូចខាងក្រោម៖ ចង់បានអំណាច និងការត្រួតត្រាលើសមាជិកគ្រួសារ ចង់ឱ្យគេគោរពកោតខ្លាចធ្វើតាម ចង់ឱ្យគេគោរពកោតខ្លាចធ្វើតាមតម្រូវការរបស់ខ្លួនឯង ចង់ឱ្យគេស្ដាប់តាមការបង្គាប់បញ្ជារបស់ខ្លួន ចង់បង្ហាញថាខ្លួនជាមនុស្សខ្លាំងពូកែ ខ្វះវិធីគ្រប់គ្រងកំហឹងរបស់ខ្លួន ខ្វះការអធ្យាស្រ័យពីអ្នកដ៏ទៃ ការប្រកាន់យកនូវការអនុវត្តទម្លាប់ខុសឆ្គងមួយចំនួន៖ ស្ត្រីមិនស្មើរបុរស ឬឯងមិនស្មើរអញ ខ្លួនមានសិទ្ធិអំណាចទៅលើអ្នកក្រោមបង្គាប់ ឬសមាជិកគ្រួសារជាដើម។ បន្ថែមពីលើនេះច្បាប់ស្ដីពីការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងកិច្ចការពារជនរងគ្រោះក្នុងមាត្រា៣បង្ហាញ មានដូចជា៖ ១. ការប៉ះពាល់ដល់ជីវិត ២. ការប៉ះពាល់ដល់បូរណៈភាពរូបរាងកាយ ៣. ការធ្វើទារុណកម្ម ឬការធ្វើអំពើឃោរឃៅ និង ៤. ការឈ្លានពានផ្លូវភេទ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ច្បាប់ស្ដីពីការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងកិច្ចការពារជនរងគ្រោះ ជំពូក៤ វិធានការទប់ស្កាត់ និងការពារជនរងគ្រោះចាប់ពីមាត្រា១៣ដល់មាត្រា១៩ បានបង្ហាញពីការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារផងដែរ។ ចំពោះអង្គការសុខភាពថែទាំសុខភាពគ្រួសារកម្ពុជា(រ៉ាក់) ការកាត់បន្ថយអំពើហិង្សាក្នុងសហគមន៍រួមមាន៖ និយាយពន្យល់ពីផលប៉ះពាល់នៃអំពើហិង្សាដោយបើកចំហជាមួយមិត្តភក្តិ ឪពុកម្ដាយនិងសហគមន៍ ធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយសហគមន៍ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបទហិង្សា និងការពារមនុស្សគ្រប់គ្នាក្នុងសហគមន៍ គ្រប់គ្រងការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនលើការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង ស្វះស្វែងរកវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយដោយអហិង្សា ​​និងលើកទឹកចិត្តយុវ័យចេះគោរពខ្លួន និងគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ យោងតាមការបកស្រាយខាងលើនេះ យើងអាចធ្វើការសន្និដ្ឋានបានថា មានបទដ្ឋានគតិយុត្តិជាច្រើនបានបញ្ញត្តិ ដូចជា ក្រមព្រហ្មទណ្ឌឆ្នាំ២០០៩ ច្បាប់ស្ដីពីអាពាហ៍ពិពាហ៍និងគ្រួសារ ច្បាប់ទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារនិងកិច្ចការពារជនរងគ្រោះឆ្នាំ២០០៥ និងគោលនយោបាយស្ដីពីភូមិឃុំមានសុវត្តិភាពដែលបានបង្ហាញពីការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។ ដើម្បីចៀសវាង ក៏ដូចជាលុបបំបាត់នូវបញ្ហាដែលកំពុងជួបប្រឈមនេះ យើងគួរតែអនុវត្តតាមច្បាប់ដែលមានចែង ដើម្បីបង្ការនូវបទល្មើសផ្សេងៗ។    ការផ្ដល់តម្លៃចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក និងការគោរពគ្នានៅក្នុងគ្រួសារ ដោយប្រកាន់ភ្ជាប់នូវការអធ្យាស្រ័យល្អ តែងនាំមកនូវការចុះសម្រុងរវាងគ្នានិងគ្នា។ សៀវភៅសីលធម៌-ពលរដ្ឋវិជ្ជាថ្នាក់ទី១១របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានបង្ហាញពីនិយមន័យនៃការអធ្យាស្រ័យគឺការគោរពគ្នា ការយោគយល់​ ការអត់ឱនគ្នា តាមរយៈការយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកទាំងកាយ ទាំងវាចា និងទាំងចិត្ត។ ចំពោះសាលារៀនដែលមានតួនាទីសំខាន់ៗក្នុងការអប់រំសិស្សានុសិស្ស ដោយបានដាក់បញ្ចូលនូវគោលការណ៍អប់រំនិងមេរៀនស្ដីពីការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារផងដែរ សម្រាប់ឱ្យសិស្សានុសិស្សស្វែងយល់បន្ថែមចាប់ពីបឋមសិក្សារហូតដល់មធ្យមសិក្សាជាដើម។ លើសពីនេះ វត្តអារាម ក៏បានដើរតួរយ៉ាងសំខាន់ផងដែរក្នុងការផ្សេព្វផ្សាយលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារដោយបានផ្សារភ្ជាប់នឹងធម្មទេសនា។ បន្ថែមពីនេះ ព្រះសង្ឃបានបង្កើតកម្មវិធីទស្សនៈទានជាច្រើនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយដល់សាធារណៈជន ក្នុងការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ជាពិសេសធម៌អហិង្សាដែលមានចែងក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។  ការរកដំណោះស្រាយដោយអហិង្សា និងការពិភាក្សាគ្នាចំពោះបញ្ហាដែលបានកើតឡើង នោះនាំឱ្យមានការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារជាអតិបរមា។ ការមិនប្រើអំពើហិង្សាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា បានជះឥទ្ធិពលល្អក្នុងសង្គម ក្នុងការប្រកាន់ខ្ជាប់ធម៌អហិង្សា។ យោងតាមសៀវភៅសីលធម៌-ពលរដ្ឋវិជ្ជាថ្នាក់ទី១១ ទំព័រទី១២ ក្នុងមេរៀនទី៣របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានបង្ហាញនិយមន័យស្ដីពី «ធម៌អហិង្សា គឺធម៌ទាំងឡាយណាដែលទ្រទ្រង់មនុស្សមិនឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា មិនឱ្យបៀតបៀន ឬធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកដ៏ទៃ និងមិនធ្វើឱ្យអ្នកដ៏ទៃមានការឈឺចាប់ទាំងផ្លូវចិត្ត ទាំងផ្លូវកាយ»។   សង្គមមនុស្សនឹងមានសុខសន្តិភាពពេញលេញ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ៗប្រតិបត្តិតាមគោលការណ៍នៃធម៌អហិង្សាដូចខាងក្រោមដែលរួមមាន៖ ប្រកាន់ខ្ជាប់សេចក្ដីស្ងប់ខាងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត គឺការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសុខដុមរមនា មិនបៀតបៀនគ្នា មិនព្យាបាទ ឈ្នានីសគ្នា ពោលគឺការរស់នៅដោយគន្លងធម៌ប្រកបដោយចិត្ត មេត្តា ករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា និងគ្មានការលោភលន់កេងប្រវ័ញ្ច ខន្តី ឬសេចក្ដីអត់ធន់ ជាឱសថទប់ទល់នឹងពាក្យទិតៀន និងការឈ្លោះប្រកែកគ្នា។ បុគ្គលដែលប្រកបដោយសេចក្ដីអត់ធន់ នឹងទទួលបានមិត្តល្អ បានកិត្តិយស និងសុភមង្គល។ ជនដែលចេះអត់ឱន តែងតែមានការស្រឡាញ់រាប់អានពីអ្នកដ៏ទៃជានិច្ច ប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ លះបង់គំនុំគុំគួនដែលមាននៅក្នុងចិត្ត ពោលគឺ ពៀររំងាប់ដោយការមិនចងពៀរ ហើយមានតែសេចក្ដីស្រលាញ់ទេដែលជួយមនុស្សឱ្យរួចផុតពីការស្អប់និងកំហឹងបាន។ ការរស់នៅប្រកបដោយចិត្តមេត្តា ករុណា នឹងនាំមកនូវសុភមង្គលជានិច្ចនិរន្តរ៍។   បន្ថែមពីនេះ សៀវភៅសីលធម៌-ពលរដ្ឋវិជ្ជា បានបង្ហាញពីផលប្រយោជន៍នៃការប្រតិបត្តិធម៌អហិង្សា ការរស់នៅក្នុងសង្គម ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់ៗជ្រើសរើសយកធម៌អហិង្សាមកដាក់ក្នុងខ្លួន គឺមនុស្សអាចឈ្នះចិត្តខ្លួនឯងបាន។ បើចិត្តមនុស្សគ្រប់គ្នាមានធម៌អហិង្សា កាយនិងវាចាក៏មានធម៌អហិង្សាដែរ។ ការជ្រើសរើសយក ឬការប្រកាន់ខ្ជាប់ធម៌ គឺធ្វើឱ្យគ្រួសារ សហគមន៍ ប្រទេសជាតិនិងពិភពលោកទាំងមូលមានស្ថិរភាព មិនមានជម្លោះវាយប្រហារគ្នា មានសន្តិភាព ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ទទួលបានផលប្រយោជន៍គ្រប់យ៉ាងដូចជាគោរពជីវិតមនុស្ស តម្លៃមនុស្ស សហប្រតិបត្តិការ មានការយោគយល់គ្នារវាងជនជាតិនិងជនជាតិ រវាងជាតិនិងជាតិ និងការយល់គ្នាជាអន្តរជាតិ។ ជារួម បុគ្គលគ្រប់រូបដែលប្រកាន់ខ្ជាប់ធម៌អហិង្សា មានសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត ផ្លូវកាយ សុភមង្គលដល់ជីវិតមនុស្សគ្រប់រូប នឹងចូលរួមចំណែកធ្វើឱ្យសង្គមគ្រួសារ ប្រទេសជាតិមានការអភិវឌ្ឍគ្រប់ផ្នែក។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ជាកាតព្វកិច្ចរបស់យើងគ្រប់គ្នា។ ការរួមចំណែកដែលមិនអាចខ្វះបាន គឺការចូលរួមពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ជាពិសេសពលរដ្ឋទូទៅដូចជា៖ ចូលរួមរាយការណ៍ជូនសមត្ថកិច្ចគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ពេលមានការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការចូលរួមយុទ្ធនាការនានាស្ដីពីការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារក្នុងសហគមន៍ ការផ្សព្វផ្សាយ ការចែករំលែកចំណេះដឹងស្ដីពីការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារទៅកាន់មិត្តភ័ក្រ បងប្អូននិងមនុស្សជុំវិញខ្លួនជាដើម ដែលជាកាតព្វកិច្ចរួមរបស់ពលរដ្ឋទូទៅក្នុងការរួមចំណែកលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាព។ ការអប់រំយែនឌ័រស្ដីពីភាពស្មើគ្នារវាងបុរសនិងស្ត្រីក្នុងការសម្រេចចិត្ត ឬធ្វើអ្វីមួយនោះ ដោយមានការចូលរួមពីស្ត្រី ដែលបង្ហាញពីការគោរពសិទ្ធិ ដែលជាផ្នែកមួយដែលមានផ្នត់គំនិតភាពស្មើគ្នារវាងបុរសនិងស្រ្តី ដែលអាចឈានទៅរកការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារបានផងដែរ។ ដូច្នេះក្នុងនាមខ្ញុំជាយុវជនជំនាន់ក្រោយ ខ្ញុំនឹងចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការលុបបំបាត់រាល់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ អំពើហិង្សាដ៏ទៃទៀត ការប្រកាន់ភ្ជាប់ធម៌អហិង្សាជានិច្ចក្នុងការរកដំណោះស្រាយអ្វីមួយ និងបង្កើនការចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពក្នុងការឆ្លើយតបទៅលើលុបបំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។  «បដិសេធការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងបញ្ចប់អំពើហិង្សាគ្រប់រូបភាព សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា!»    * អត្ថបទទស្សន:នេះ ត្រូវបានផលិតឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយ:អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជានិងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារ​ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សន:របស់ម្ចាស់ជំនួយនោះទេ។

ហេតុអ្វីយុវជនសតវត្សរ៍ទី២១នៅតែភ័យខ្លាចក្នុងការចូលរួមក្នុងនយោបាយ?

អត្ថបទទស្សន:៖ តើគេត្រូវធ្វើដូចម្ដេចទើបអនុវត្តសេរីភាពបញ្ចេញមតិបានពេញលេញនិងស្របច្បាប់?

What Does It Take for the Cambodian Economy to De-Dollarize? 

Cambodia Should Foster Youth Environmental Engagement

Podcast

‘I used to talk about politics on Facebook, but now it’s scary’

By Adam Bemma, Alijazeera 23 Aug 2018 Phnom Penh, Cambodia – Samoeurth Seavmeng sits at a conference table wearing black horn-rimmed glasses. Meng – as she’s known online and to friends – glances at her smartphone and begins to speak to 10 other young Cambodians gathered at Politikoffee, a weekly forum held in a leafy diplomatic enclave of the capital Phnom Penh. “It’s very hard to talk about social media. Sometimes people post fake news on Facebook and sometimes people post true news, so it has advantages and disadvantages,” the 22-year-old activist said. Cambodian Prime Minister Hun Sen often alleges “fake news” to discredit criticism of his ruling Cambodia People’s Party online. He has even threatened that authorities have the technology to track and arrest a Facebook user within six minutes of a post. This has sent a wave of fear and intimidation through Cambodia’s public sphere, where once critical voices have begun to self-censor. Politikoffee is an offline space where Cambodians feel free to debate and voice dissenting views without fear of arrest.  “Before, I used to share and talk a lot about political and social issues on Facebook, but now it’s a little bit scary to talk about these sensitive issues because I’m afraid I’m going to get in trouble,” Meng said. Internet censorship Cambodia’s government monitors social media. Last May, Cambodia’s Ministry of Posts and Telecommunications, Ministry of Interior and Ministry of Information, issued a regulation to monitor Facebook. The government stated that it wants to control information that is deemed to “threaten the defence and security of the nation, relations with other countries, the economy, public order, and discriminates against the country’s customs and traditions.” The Cambodia Center for Independent Media stated in its 2017 report that seven Facebook users were either arrested or sought by authorities for sharing information and opinions on the social media platform. In 2018, an election year, the number is unknown. “The directive was actually released after they were already identifying, monitoring, charging and imprisoning people,” said Naly Pilorge, director at LICADHO, a human rights monitoring group in Cambodia. During the election in July, 17 news websites – including RFA, VOA and Cambodia Daily (already closed down in 2017) – were ordered offline for 48 hours. Critics believe internet censorship is intended to stop outlawed Cambodia National Rescue Party supporters inside the country from sharing, liking or commenting on election boycott campaigns. “The directive came afterwards to legalise what they were doing in practice already. And it changed the habits of the average [social media] user,” Pilorge added. “The people online that we interact with, we see that there are differences. Definitely people are afraid, hesitant, paralysed. Ourselves included. We’re cautious.” In the lead-up to this year’s election, all independent media was shut down. The main opposition leader was jailed for alleged treason. Two former Radio Free Asia reporters and an Australian filmmaker were jailed for alleged espionage. Several human rights and political activists languish inside Cambodia’s prisons – guilty until proven innocent according to LICADHO. “What you’ve seen over the past year and a half is, for example, a minister or the prime minister decides a post is critical or is unacceptable and will immediately denounce a Facebook post,” Pilorge said. “Within 48 hours this individual is being arrested, charged, imprisoned in pre-trial detention and sometimes convicted.” Increasing regulation  Though the election is over, censorship online is prevalent. Prime Minister Hun Sen was re-elected last month in a vote criticised by the UN as fundamentally flawed. “If the situation for freedom of expression worsens, maybe we will have something that we can do together in order to inform [Cambodians] which tool or application they can use without getting into any trouble,” Meng said. Cambodian digital security trainer Moses Ngeth teaches journalists, activists and human rights campaigners how to secure accounts, and protect data online.  “I train them how to do very basic device security for smartphones, password protection. I tell them to be careful when posting something to social media and not to share any personal information,” he said.  Ngeth believes this new mandate will give the ruling CPP legitimacy to pass its much-anticipated draft cybercrime law. “People cannot talk on the radio, or on television. It leaves only Facebook. That’s why they increased regulation of social media,” Ngeth said. Cambodians can still be arrested, charged, jailed or fined for Facebook posts under criminal defamation, royal defamation laws, or incitement. “I think it’s natural to have fear, but when I see someone is arrested for saying something on social media I don’t feel comfortable. I think that people should feel free to express themselves,” said Kounila Keo, a Cambodian blogger and communications consultant. Prime Minister Hun Sen has amassed over 10 million followers on Facebook. Sam Rainsy, the exiled former CNRP leader who ran in the 2013 elections, claims that many are not even Cambodian and may be fake online profiles generated abroad – an accusation the prime minister refutes. “What [the prime minister] said … ‘When you post, I can know the location’ – it’s one of the funniest things I’ve heard from him,” Ngeth said. “Using Facebook to know the location, it’s not possible,” Ngeth said. Prime Minister Hun Sen and members of the CPP are using Facebook to bypass traditional news media such as newspapers, radio and television, viewed as hostile to the government, to reach Cambodians directly with their messages. “The prime minister and other public figures campaign on Facebook,” said Ngeth. We're not doing anything to harm society. We're doing it to make society a better place, especially for youth to be able to share ideas and contribute. SAMOEURTH SEAVMENG, KNOWN AS MENG, ACTIVIST Back at the Politikoffee debate, the upcoming cybercrime law is considered for discussion in a future forum. Meng wants members to be able to communicate online without being punished for spreading “fake news” for commenting on the draft law. “Now we’re thinking about [developing] a new tool, or a new kind of app, that we can be sure will be safe for us to talk about any issue because we mostly discuss politics,” Meng said. “We’re not doing anything to harm society. We’re doing it to make society a better place, especially [for] youth to be able to share ideas and contribute.” Original Link: https://www.aljazeera.com/features/2018/8/23/i-used-to-talk-about-politics-on-facebook-but-now-its-scary

ក្រុម​កាហ្វេ​នយោបាយ​បើក​គេហទំព័រ​ឲ្យ​យុវជន​សរសេរ​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី

Cambodian leader's love-hate relationship with Facebook

As Demographics in Cambodia Shift, Youth Seek Political Change

With connectivity boom, Cambodia's political battles shift online